Tirilye, Bursa’nın Mudanya ilçesinin 11 km uzağında, Marmara’ya kıyısı olan şirin bir belde. Tarihin her bir sokakta canlı olarak hissedildiği Tirilye, Mudanya’ya 10 dakika uzaklıkta, çevresi antik çağlardan beri yerleşime açık olmuş bir köy. Misya, Trak, Antik Roma ve Bizanslılardan kalma tarihi yapılar bugün halen ayakta duruyor.

Mudanya’nın hazinesi, 13. yüzyılda Cenevizliler döneminde zeytin ve üzümünün kalitesiyle adını duyuran Tirilye, ormanlarla kaplı bir vadinin iki yamacına kurulu. Adını meşhur barbun balığı olan ‘Trigleia’dan türediği veya Rumca 3 aziz anlamını taşıdığı düşünülüyor. MS. 376’da İznik Konsülünde aforoz edilerek bölgeye yerleşen Aya Yanni, Aya Yorgi ve Aya Sorti isimli üç papazdan dolayı ‘Trilya’ ismini aldığı da bir diğer rivayet. 1330’dan itibaren Osmanlı egemenliğine giren beldenin adı 1963’de ‘Zeytinbağı’ olarak değiştirilse de 2011’de iade edildi.

Tirilye Mudanya Nasıl Gidilir

Tirilye, Mudanya

Sahili, doğal güzellikleri ve mimarisiyle gidenleri büyüleyen Tirilye, Marmara Denizi’ne nazır bir zeytin cenneti. Antik Kapanca Limanı ile tarihin her devresinde önemli bir ulaşım noktası olan Tirilye’nin önemi 1261’de bir kez daha arttı. Bu tarihte imzalanan Nympheaum Anlaşması ile Bizans İmparatoru Mikhael Palailogos’un, Marmara sahillerinde Cenevizlilere verdiği ticaret garantisi sayesinde Cenevizliler, Apollonia Gölü kuzeyinden elde ettikleri tuzun ihracatında, Tirilye ve Apameia (Mudanya) limanlarını kullandılar.

Bu kıyı kasabalarının arkasında yükselen bereketli topraklardan elde edilen ürünlerin Bizans başkentine aktarılması sırasında Kapanca Limanı, önemli bir ulaşım noktası olarak kullanılmaya devam etti.

Bursa’nın Mudanya ilçesine bağlı şirin mi şirin bir kıyı kasabası olan yöre, Mudanya’nın fethi sonrasında, Mirzaoba ve Kaymakoba Türkmen köylerinin kuruluş evresinde (1321-1330) Osmanlı tarafından ele geçirilen Tirilye’de mübadeleye dek nüfusunun büyük çoğunluğu Rumlardan oluşuyordu. Öyle ki, bir camiye karşılık, 7 kilisesi, 3 manastırı bulunan köyde, 1 Müslüman okulu varken 2 Hristiyan okulu yer alıyordu.

Takvimler 1481-1512’yi gösterdiğinde ise II. Beyazıt, İstanbul’dan getirttiği 30 aileyi Tirilye’ye yerleştirdi. 1920’de Yunanlılar tarafından işgal edilen ve 1922’de geri alınan Tirilye, 1924’teki nüfus mübadelesinin ardından, buradan giden Rumların yerlerine, Selanik, Usturumca, Dedeağaç, Serez, Tikveş, Karacaova ve Girit’ten gelenler yerleştirildiler. Yunanistan’da kurulmuş aynı isimli kardeş kasabada Trilye’de yaşayanlar turistik amaçla beldeye sık sık geliyor. Günümüzde ise beldede hiç Rum yaşamıyor. Tarihi kayıtlara göre Trilye’de 1908’de 820 hane bulunuyordu. 19. yüzyılın sonlarında ise beldede 109 Türk ve 3,657 Rum’un yaşadığı biliniyor.

Fatih Cami Tirilye Gezilecek yerler
Fatih Cami

Tirilye Gezilecek Yerler

Kırmızı kiremitli çatılarıyla göze çarpan Trilye, dar sokakları, tarih dolu mekanları ile gezginlere farklı imkânlar sunuyor. Son yıllarda popülerleşmeye başlayan belde, sit alanı olduğundan özgün yapısını koruyabilmiş. Köy yürüyerek birkaç saatte gezilebiliyor.

Beldede ilk dikkat çeken şey, birbirine bitişik gibi duran kiremit çatılı evler. 2-3 katlı evlerin arasında kendisini ilk gösteren yapı ise Fatih Camii. 1516’da eski bir kiliseden camiye çevrilen mabede, gösterişli bir revaktan geçilerek giriliyor. Avluda bulunan mermer sütunların başlıklarındaki süslemeler gerçekten göz kamaştırıcı. Yolun devamı Eskipazar Caddesi’ne çıkıyor.

Taş Mektep olarak anılan bu görkemli yapı biraz daha ileride. 1900’lerin başında inşa edilen bu dev taş bina, Neo-Klasik mimarinin zarif bir örneği. İnşasından bu yana çeşitli işlevler üstlenen yapının yemek salonu bir dönem konser mekânı olarak kullanılmış. Taş Mektep binasının görkemi ile gezinirken, karşınıza çıkan Dündar Evi, mübadeleden sonra özel mülk haline dönüşmüş, günümüzde de üç ailenin kullanımında bulunan tarihi bir Tirilye yapısı.

Tirilye’ye nasıl gidilir

Taş Mektep Tirilye Mudanya Gezilecek Yerler
Taş Mektep

İstanbul Yenikapı’dan deniz otobüsüyle Mudanya’ya gelip, buradan 15 dakikalık bir dolmuş yolculuğuyla Tirilye’ye ulaşım mümkün. Mudanya’da deniz otobüsünden iner inmez Tirilye minibüslerini görüyorsunuz. Yenikapı-Mudanya arası yolculuk 1,5 saat sürüyor.

Uzun sahil şeridi, plajı, balık restoranları ve tarihi yapılarıyla Bursa’ya bağlı Mudanya ilçesinde yer alan Tirilye, gerçekten de görülmeye değer.

NEDEN BİR YORUM YAZMIYORSUN?

Please enter your comment!
Please enter your name here