Ortahisar, Kapadokya’da, Nevşehir’e bağlı şirin bir kasaba. Kapadokya Bölgesi’nde turizme ilk açılan yerleşim olan Ortahisar, kasabanın merkezinde bulunan ve ana yoldan da görülebilen 50 metre yüksekliğindeki Ortahisar Kalesi ile çevresine oyulmuş kaya evlerden oluşuyor.

Ortahisar Kalesi’ne doğru basmak basamak yükselen evlerden oluşan kasabanın çevresinde pek çok kilise ve manastır yer alıyor. Sit alanı oluşu, doğal peri bacası oluşumları, tarihi yapıları, ilginç narenciye ambarları ve kaya kiliseleriyle yerli ve yabancı turistler tarafından oldukça rağbet gören Ortahisar, diğer yandan da yerel dokusunu halen koruyan sakin bir kasaba.

ortahisar-nevsehir

1916’da kasabaya dönüşen Ortahisar’ın tarihi aslında çok daha eskilere, eski çağlara dek uzanıyor. Yakın zaman öncesine kadar mütevazı bir Anadolu kasabası olan Ortahisar’da turizmin gelişmesiyle birlikte kasabanın çehresini değişmiş. Restore edilen evlerin çoğu butik otel olarak hizmet veriyor. Diğer yandan Fransız, Alman ve İtalyanların da evleri bulunuyor kasabada. Ortahisar sokaklarında gezinirken taş işçiliğinin en güzel örnekleriyle süslü evlere hayran kalmamak mümkün değil.

Kapadokya’nın yüzyıllardır dillere destan üzüm bağlarından geçimini sağlayan Ortahisarlılar, turizme ilk açılan kasaba halkı olarak konukseverlikleriyle ünlüler. Ayrıca Ortahisarlı bazı aileler el dokuması geleneksel halı üretimini sürdürüyor.

Ortahisar Gezilecek Yerler

Ortahisar, doğal güzelliklerinin ve ünlü Ortahisar Kalesi’nin yanı sıra, zengin manastır yaşamına ait örneklere ev sahipliği yapan bir bölge. Tavşanlı Kilise, Harim Kilisesi, Sarıca Kilise, Cambazlı Kilise, Balkan Deresi Kiliseleri ve Hallaç Dere Manastırı görülmesi gereken yerler arasında yer alıyor. Bununla birlikte 2004’te açılarak yerel Kapadokya yaşantısını yansıtan Kapadokya’nın ilk ve tek Etnografya Müzesi de yine Ortahisar’da bulunuyor.

Ortahisar’da, kaleden başlayarak İbrahimpaşa Köyü’ne kadar uzanan Balkan Vadisi’ndeki yürüyüş turlarına katılabilir; Ortahisar’dan Kızılçukur’a uzanan güzergâh ise Kapadokya’nın en gözde parkurlarında doğanın keyfini çıkarırken tarihe de tanıklık edebilirsiniz. Yürümek istemeyenler için vadilerde grup halinde bisiklet turları düzenlendiği gibi, büyüleyici vadilerin üzerinde balon turu yapmak da Kapadokya’nın en güzel aktivitesi.

1. Ortahisar Kalesi

ortahisar-kalesi-kapadokya

Ortahisar Kalesi, Hititler Dönemi’nde Kapadokya’nın eşsiz kaya oluşumlarına oyularak şekillendirilen ve tarih boyunca doğal bir sığınak işlevi gören bir yapı. 1470’te Fatih Sultan Mehmet’in talimatıyla Osmanlı topraklarına katılan kale, günümüzde eteklerine yayılan iki katlı evleriyle etkileyici bir manzara sunuyor. Konumu ve seksen metrelik yüksekliği ile hem barınma hem de stratejik amaçla yapılan kale içerisinde birbiriyle bağlantı koridor, oda ve tüneller yer alıyor. Kalenin zirvesine çıktığınızda ise sizi, Ortahisar ve çevresindeki göz alıcı güzelliğe sahip vadileri görebileceğiniz seyir noktası karşılıyor. Göreme ve Avanos’u görebileceğiniz kaleye ulaşım ise, Ürgüp ve Göreme’den kalkan minibüslerle gayet kolay. 

2. İshak Kalesi

İshak Kalesi, Kapadokya bölgesinin önemli yapılarından biri olarak Ortahisar Kalesi’nin hemen karşısında yer alıyor. Ortahisar Kalesi ile birbirine bağlandığı söylenen kalenin, halk tarafından savunma ve yaşam alanı olarak kullanıldığı biliniyor. Aynı şekilde savaş dönemlerinde halkın, olduğu söylenen tünellerle ibadethanelerine ve evlerine gittikleri düşünülüyor.

3. Ortahisar Etnografya Müzesi

ortahisar-etnografya-muzesi

Ortahisar Etnografya Müzesi, Cumhuriyet Meydanı’nda yer alıyor. 1916’da inşa edilmiş tarihi bir binada hizmet veren müze, uzun yıllar 12 odalı bir otel olarak kullanılmış. Öyle ki bu binada, yazar Yaşar Kemal’in yanı sıra Celal Bayar gibi devlet erkanı da konaklamış. Her yıl 27 Nisan’da oda orkestrası konserine ev sahipliği yapan müze mekânı, günümüzde bir etnografya müzesi işlevi görüyor. Kağnı arabası, Türk hamamı, seyyar berber, kına merasimi, ekmek ve pekmez yapımı gibi günlük yaşama özgü detaylar cansız mankenler eşliğinde anlatılıyor. Kapadokya Bölgesi’nin tek etnografya müzesi olan Ortahisar Etnografya Müzesi’ni aynı zamanda Ortahisar Kültür Müzesi olarak da biliniyor.

4. Üzümlü Kilise

uzumlu-kilise-kapadokya

Üzümlü Kilise, Aziz Nichitas Kilisesi olarak da bilinen ve Ortahisar’ın batısında Kızılçukur Vadisi’nin girişinde yer alıyor. Üzümlü Kilise’nin bulunduğu peri bacası oluşumu, keşişlerin yaşadığı manastır kompleksi gibi oyulmuş bir yapı. Peri bacasının alt kısmında yer alan kilisenin üst kısımda ise tavanında kabartma haç olan kabartma bir tavan yer alıyor. Kilisenin ithaf yazısında Stylite Nichitas’a ait bir yazıt bulunduğundan, bu kilise Aziz Nichitas Kilisesi olarak da anılan Üzümlü Kilise’nin kesin tarihi bilinememekle birlikte yedi ila dokuzuncu yüzyıllara tarihleniyor. Yapının Ortahisar’a uzaklığı 3,5 kilometre.

5. Cambazlı Kilise

Cambazlı Kilise, bulunduğu mahallenin adını alan ve dere yatağı üzerindeki yamaçta, bir kaya gurubunun ucundaki koni içine oyulmuş bir yapı. Sarıca Kilise olarak da adlandırılan yapının, bir manastır yerleşiminin parçası olduğu düşünülüyor. Kilisenin esas mekânı taş zemin üzerine kırmızı, üzerine ise sıva üzerine yapılmış freskler olmak üzere iki çeşit süsleme ile kaplı.

6. Pancarlık Vadisi ve Pancarlık Kilisesi

pancarlik-vadisi-kapadokya

Ortahisar’ın güneyinde, Ürgüp-Mustafapaşa yolunun sağında yer alan Pancarlık Vadisi, tarihi ve doğal güzellikleri açısından Kapadokya’nın en özel vadilerinden biri. Yürüyüş rotası olarak da oldukça tercih edilen vadide, Pancarlık, Kepez ve Sarıca Kiliseleri yer alıyor. Ortahisar’a dört kilometrelik mesafede yer alan Pancarlık, yine güzel bir trekking rotasına sahip Üzengi Vadisi’ne de oldukça yakın bir mesafede.

Aziz Theodore Kilisesi olarak da bilinen Pancarlık Kilisesi, Pancarlık Vadisi içerisinde yer alan ve oldukça iyi korunmuş bir yapı. Düz tavanlı tek nefli ve tek apsisli olan kilisenin İncil’den sahnelerin betimlendiği freskleri daha çok yeşil zeminli bir yapı gösteriyor. On birinci yüzyılın ilk yarısına tarihlenen Pancarlık Kilisesi’nin yazı ve süslemeleri görülmeye değer.

7. Sarıca Kilisesi

sarica-kilisesi-kapadokya

Sarıca Kilisesi, Bizans mimarisinin ilk örneklerine dokuzuncu yüzyılda rastlanan, kapalı Yunan haçı ile üç yapraklı yonca plan şemasının karışımı olarak inşa edilmiş önemli kiliselerden biri. İsmini, yörede hâkim rengin sarı olması nedeni ile alan ve Kepez Kiliseleri olarak adlandırılan kiliselerden. Ortahisar’ın güneydoğusunda, kasabaya yaklaşık dört kilometre uzaklıkta bulunan Sarıca Kilise, kasabalıların Kepez mevkii olarak adlandırdığı mevkide yer alıyor. Kepez Kiliseleri, Kepez Vadisi’nin düzlüğünde ikisi aynı kayalıkta diğerleri birbirine bağımsız kayalıklarda bulunuyor.

8. Kepez Kiliseleri

Kepez Kiliseleri, Ortahisar’ın güneydoğusunda, yaklaşık beş kilometre içeride yer alıyor. Ürgüp-Mustafapaşa yolunun sağ tarafındaki Pancarlık Vadisi üzerinden de ulaşılabilen Kepez Kiliseleri, kayalara oyulmuş şapellerden oluşuyor. Kepez Kiliseleri diğer kiliselere göre süslemelerin daha sınırlı olduğu şapel grupları.

9. Hallaç Manastırı

Hallaç Manastırı, Ortahisar’ın 1 kilometre kadar kuzey doğusunda bulunuyor. Ortahisar-Ürgüp yolu arasında, Hallaç Deresi Mevkii’nde yer alan Hallaç Manastırı, Hastane Manastırı olarak da biliniyor. 13. yüzyıla tarihlenen ve bazilika tipinde oyulan yapıda dışarıya bağlantı tünellerle sağlanıyor. Zengin fresk ve rölyeflerle süslü Hallaç Manastırı, Ortahisar’ın önemli tarihi yapılarından biri.

10. Soğuk hava depoları

Ortahisar aynı zamanda yeni köy çevresinde bulunan tüf kayalara oyulmuş yüzlerce soğuk hava deposuyla da biliniyor. Kasaba sokaklarında yürürken kasalar dolusu narenciyenin mağaralara taşındığını görebilirsiniz. Bir zamanlar barınak olarak kullanılan kaya kovukları günümüzde birer soğuk hava deposuna dönüştürülmüş. Hemen hemen tüm vadilerin yamaçlarına oyulan soğuk hava depolarında, yöreye özgü patates ve elma ile Akdeniz Bölgesi’nden getirilen portakal ve limon muhafaza edilip buradan tüm Türkiye’ye dağıtılıyor. Günümüzde sayısı 700’ü aşan bu doğal depolar, 1950’li yıllardan beri kasaba ekonomisine önemli bir katkı sağlıyor.

Ortahisar’a nasıl gidilir

Ortahisar, Nevşehir’e bağlı Ürgüp ile Uçhisar arasında yer alıyor. Ürgüp’e 6 km, Nevşehir’e 15 km, Kayseri’ye 90 km ve Ankara’ya 270 km uzaklıkta bulunan Ortahisar’a gelmek için karayolu düşünüyorsanız, İstanbul, Bolu, Ankara çevre yolu, Kırıkkale, Hacıbektaş çevre yolu, Avanos, Gülşehir’den Ortahisar güzergâhı, rahat bir yolculuk yapmanızı sağlar.

Havayolu ile Ortahisar’a ulaşım için en yakın havalimanı olan Nevşehir Kapadokya Havalimanı, şehir merkezinden 25 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Havalimanından merkeze ya da Ortahisar’a gitmek için havalimanı servisleri, taksi ya da araç kiralama gibi alternatifleriniz var. Kayseri Havalimanı ise, Ortahisar’a 105 kilometre, yaklaşık bir saatlik mesafede yer alıyor.

Diğer yandan Türkiye’nin pek çok ilinden Nevşehir’e ve bağlı ilçelerine direkt otobüs seferleri bulunuyor. Ortahisar, Nevşehir-Ürgüp karayolunun beşinci kilometresinde yer aldığı gibi pek çok otobüs firması Ortahisar’da yolcu bırakıyor.

Ortahisar, Kapadokya’nın kaya kiliseleri bakımından en yoğun bölgelerinden. Balkan Deresi Kiliseleri, Sarıca Kilisesi ile aynı vadi içinde, kiliseden 1 kilometre kadar ileride yer alıyor. 4 kiliseden oluşan yapıda bir de küçük şapel yer alıyor. Sütunlu Kilise, Ortahisar’ın kuzeyinde, Göreme yolu üzerinde; Aziz Paul Kilisesi ise Hallaç Manastırı’nın hemen yanında bulunuyor. Ortahisar’ın, beş kilometre güneyinde yer alan Tavşanlı Kilise’ye ise, İbrahimpaşa Köyü üzerinden de ulaşım mümkün. Aynalı Kilise olarak da bilinen Fırkatan Kilisesi de kasabanın kuzeyinde, Göreme yolu üzerinde bulunuyor.

NEDEN BİR YORUM YAZMIYORSUN?

Please enter your comment!
Please enter your name here