PAYLAŞ

Kırgızistan, Azerbaycan, Kazakistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Özbekistan, Türkiye ve Türkmenistan ile birlikte günümüzdeki yedi bağımsız Türk devletinden biri. Denize kıyısı olmayan ve Orta Asya’da yer alan Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan, Tacikistan ve güneydoğuda Çin Halk Cumhuriyeti ile komşu.

Türk yurdu toprakları üzerindeki konumuyla Kırgızistan, temiz havası, dağlık coğrafyasıyla kırsal bir ülke. Tıpkı Moğolistan’da olduğu gibi, bu ülkenin bu bölgelerinde halen göçebe hayatı yaşayan Kırgızlar bulunuyor.

Kirgizistan-Yaylalari

Günümüzdeki yedi bağımsız Türk devletlerinden biri olan Kırgızistan, yaklaşık 200 bin kilometre karelik yüzölçümüne sahip, 2009 sayımlarına göre de tahmini olarak 5 milyon nüfuslu bir ülke. 1960’lardaki sanayileşme esnasında epeyce göç alan başkent Bişkek modern bir yapıya sahip. Resmi dili Kırgızca ve Rusça olan ülkede, etnik kökenlerin çeşitliliği ile dini farklılıklara da sahip. %76’sı Müslüman olan Kırgız nüfusu, %18 Hıristiyan %2 Budist ve de %4 oranında da ateistlerden oluşuyor.

Kırgızistan Gezi Rehberi

Türk Keneşi ve TÜRKSOY’un üyesi olan Kırgızistan, sözcük anlamı olarak Kırgız ülkesi anlamına geliyor. Asya’nın en kalabalık, en köklü boylarından biri olarak tarih boyunca karşımıza çıkan ve günümüzde Kırgız Devleti olarak varlığını devam ettiren Kırgızlar, kimi zaman kendi idarelerinde, kimi zaman Türk devletlerinin bünyelerinde varlıklarını sürdürmüş. Köklü boy yapısını ve özgün kültürünü günümüze dek taşımayı başaran Kırgızlar, ilk olarak Hun Devleti döneminde tarih kaynaklarına çıkıyor. Bozkır Türklerinin Mete Han dönemindeki federatif birlikleri döneminde Altay dağları eteklerinde yaşayan Kırgızlar, Mete Han’ın tüm Türk Boylarını bir araya getirerek kendi otoritesi altında toplamasıyla Hun Birliğine dahil olmuşlar.

Göktürk devrinde ise Kögmen Dağları’nın kuzeyinde yaşayan, 840’ta da Uygur Devleti’ni yıkarak bu topraklarda kendi devletlerini kuran Kırgızlar, daha sonra bugün yaşadıkları topraklara gelmişler. Karahanlılar zamanında Müslüman olan Kırgızlar, 1881’de Rusya İmparatorluğu’nun egemenliği altına girmiş. 1916 ve 1917’de bölgedeki Çin-Sovyet hakimiyeti ve Bolşevik devrimi nedeniyle on binlerce Kırgız’ın hayatını kaybetmesinin ardından 1930’lu yılların sonlarında Kırgızistan, Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adını almış.

Burana-Tower-Kirgizistan
Burana Kulesi

Kırgızistan’da İslam dininin yayılması 8. yüzyılın sonlarına dek uzanıyor. Çin sınırına dayanan İslam ordusu bugün batı Türkistan olarak bilinen Özbekistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Kırgızistan’a dininin mesajını ulaştırmış. İslam’ın bölgeye girişiyle birlikte Kırgızistan’da yeşeren çeşitli tasavvuf akımları, daha sonraki yıllarda gücünü Rusya’ya karşı başlatılan bağımsızlık mücadelesinde kullanmış ve Kırgızistan’ın bugünlere gelmesinde çok etkili olmuş. 

1991’de Yeni Ekonomik Toplum Paktı’nı imzalayan Kırgızistan, diğer dört Orta Asya cumhuriyeti ile birlikte Bağımsız Devletler Topluluğu’na resmen katılmış. 1992’de ise Birleşmiş Milletler ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı üyesi olmuş.

Kirgizistan-Gezi-Rehberi

Kırgızistan Gezilecek Yerler

Kırgızistan gezilecek yerler denince, ülkenin en önemli şehri olan başkent Bişkek başı çekiyor. Önemli bir kısmını dağların oluşturduğu Kırgızistan’da üç bine yakın göle bulunuyor. Bunlardan mutlaka görülmesi gerekenler ise, bir krater gölü olan Issık Göl, Son Göl ve Çatır Gölü. Kırgızistan, sonradan kurulan ve özel statü verilen Bişkek haricinde, Çuy, Issık Göl, Narın, Talas, Celalabad, ve Batken olmak üzere obslat adı verilen yedi bölgeden meydana geliyor. Ülkenin denizden uzak ve de yüksek bir araziye sahip olması, karasal iklimin hüküm sürmesine neden oluyor. Dağların eteklerinde sıcak çöl rüzgarları hakimken, yüksek bölgeler hayli soğuk bir kara iklimine sahip. Aynı zamanda yaz ve kış ile gece ve gündüz arasındaki ısı farkı çok çok fazla.

Bişkek

Biskek-Kirgizistan

Bişkek, 1878’de Ruslar tarafından kurulan başkent. Kırgızistan’ı tanımaya başlamak için doğru adres olan başkent Bişkek’te, Sovyet Rusya zamanından kalma eski yapılar halen ayakta duruyor. Rusların belli bir plan dahilinde kurduğu Bişkek’te şehir içi ulaşım, dolmuş, elektrikli otobüs ve taksilerle sağlanıyor.

Bişkek’te görülmesi gereken yerler ise, Ala Archa Milli Parkı, Zafer Meydanı, kentin ana meydanı olan Alla-Too, Güzel Sanatlar Müzesi, Mikail Frunze Müzesi, Manas Müzesi ve Heykeli, Aaly Tokombaev Müzesi, Devlet Tarih Müzesi, Jeoloji ve Mineraloji Müzesi, Arkeoloji Müzesi, Zooloji Müzesi, Panfilov Parkı, Kutsal Diriliş Katedrali, Chimes’li Kule, Erkindik Heykeli, Oş Pazarı, Cengiz Aytmatov’un anıt mezarının da bulunduğu Ata Beyit ve Bişkek Merkez Camii.

Bişkek çevresinde gezilecek yerler

Issik-Golu-Kirgizistan
Issık Gölü, Kırgızistan

Bişkek şehir merkezi haricinde, şehrin çevresinde de gezilip görülecek pek çok yer bulunuyor. Karahanlıların ilk başkenti olan Balasagun, Tokmak şehri yakınlarında bulunan Burana Kalesi, Karakol şehrinde yer alan Issık Göl bunlardan öncelikli olanlar. Karakol Vadisi, Narın ve yine Narın’da yer alan Taş Rabat ile Talas şehrini ziyaret edebilirsiniz.

Diğer yandan Bişkek’e uzak da olsa muhteşem bir doğal güzellik olan Son Göl, Celal-Abad şehri, Özgen’de yer alan İmam Serahsi Türbesi gezilecek yerler arasında. Kırgızistan’ın önemli bir şehri olan ise, Süleyman Dağı, Babür Şah’ın Evi ve Fergana Vadisi gibi doğal ve kültürel güzellikler barındırıyor.

Kırgızistan yeme ve içme

Kırgızistan mutfağı, başta coğrafya olmak üzere ekolojik unsurlardan büyük ölçüde etkilenmiş. Orta Asya’da yaşayan Türk boylarında da görmenin mümkün olduğu bu mutfak, Kırgız kasaba ve kentlerinde farklılık gösterse de temelde çorba türünden sulu yemeklere dayanıyor. Az malzemeyle çok insanı doyurma özelliğine sahip olan sulu yemeklerin en çok tüketilenleri maksım ve carma. Maksım, arpa ununun ve döğmesinin kaynamış suda pişirilmesiyle yapılan bir yemek iken carma ise ahşap havanda dövülmüş, kaynamış suya atılarak kurutulmuş arpa ve buğdaydan yapılan bir çorba.

Kirgizistan-Kimiz
Kımız

Bunların dışında kavrulmuş ve kırılmış arpa, buğday ve mısır ununun süte, yoğurda ya da suya karıştırılmasıyla yapılan talkan, süt ya da ayran karıştırılmış buğdaydan yapılan köce çorbası da yaygın. Kırgızistan’ın güneyindeki yerleşme birimlerinde bu yörede yetiştirilen aşkabak adı verilen bir kabak türünün önemli yeri var. Bu kabaktan yapılan birçok yemek çeşidi bulunuyor.

Ekmek çeşitleri arasında en yaygın olanları, kazanda ya da iki tava arasında pişirilen geleneksel ekmekle (kömöç nan), Kırgızistan’ın güneyindeki yerleşme yerleriyle Talas Vadisi çukurunda çamurdan yapılmış tandırlarda pişirilen bir nevi fırın ekmeğinden oluşuyor.

Süt ve sütün türevlerinden yapılan yiyecekler diğer Türk boyları gibi Kırgızlar arasında da oldukça yaygın. Özellikle de ayran ve yoğurt yanında kısrak sütünden yapılan kımız, sadece bir besin maddesi değil, çevresinde oluşan kültür değerleri ve mistik inançlarla Kazaklar gibi Kırgızların da en önemli içeceği. Süzme yoğurt, lor peyniri, çalap, bıştak adı verilen tuzsuz peynir, koyun sütünden yapılan süzme peynirin özel bir türü olan ecegey, eritilmiş tereyağı olan sarı may ve kaymak süt ürünlerinin başlıcalarını oluşturuyor.

Çiftçilikle uğraşan Kırgız mutfağında tahıl ürünlerinden yapılan besinler hâkim. Bunların içerisinde undan, koyun yağıyla kızartılmış hamurdan yapılan boorsok, külde pişirilen kömöç, tereyağında pişirilen katmerli pide katlama, tereyağında pişirilen bir tür pide olan maytokoç, bir tür gözleme olan kuymak çok tüketiliyor. Güney Kırgızistan’ın özellikle Talas Vadisi’nde çokça yetiştirilen mısırdan yapılan yemekler hâkim. Süt, tereyağı ve şekerle yapılan çörekler de çayla ikram ediliyor.

Boorsok-Kirgizistan
Boorsok

Diğer Türk boyları gibi Kırgızların en yaygın içecekleri arasında çayın önemli bir yeri var. Bozkırda oldukça sert geçen son yaz ve kış aylarında sıcak tutan çay özellikle kuzey Kırgızistan’da çok tüketiliyor. Kuurma çayı olarak bilinen, su karıştırılmış süte yağda kavrulmuş un konularak, tuz eklenerek kaynatılan bu çayın besin değeri oldukça yüksek. Güney Kırgızistan’daki göçer Kırgızlar arasında ise şir çay ya da ak çay denilen bir çay türü, süt, yağ, tuz ve biber katılarak kaynatılıyor. Yine Güney Kırgızistan’da yeşil çay de yazları çok tercih ediliyor. Issık Gölü eteklerinde çayla birlikte yağ, kaymak, kuru meyveler, tatlılar ayrıca bal servisi de yapılıyor. Diğer yandan boza da yaygın.

At eti yanında koyun, sığır ve av hayvanlarının eti yaygın olarak yemeklerde kullanılıyor. Şorpo, yemekten önce ve sonra içilen, içerisinde et parçaları bulunan tuzlu et suyu. Kımız ya da ayranla lezzet katılan ak serke adını taşıyan et suyu da zevkle tüketiliyor. Ancak Kazaklar’da olduğu gibi en seçkin yemek beşparmak. Beşparmak et suyunda haşlanmış erişte ile karıştırılarak yapılan bir et-hamur yemeği. Kırgızistan’dan ayrılmadan mutlaka tadın. Süt ve tereyağı eklenen suda kaynatılan koyun akciğeri Kuyganöpköolobo ile et ve iç yağından yapılmış at sucuğu olan cucuk en leziz yemeklerden sayılıyor.

Kırgızistan alışveriş

Osh-Bazaar-Biskek
Oş Pazarı, Bişkek

Kırgızistan’da Bişkek kent merkezinin batısında bulunan The Osh Bazaar en popüler alışveriş mekânı. Dordio Bazaar da bir diğer alternatif. Bu pazarlarda hem ihtiyacınız olan her şeyi bulabilir, hem de ülkeye özgü yerel hediyelikler için alışveriş yapabilirsiniz. Geleneksel Kırgız resimleri, kalpak, deri ürünleri, takı ve satranç takımları ile yöresel kıyafetler başlıca hediyelikler arasında.

Kırgızistan konaklama

Bişkek’te uygun fiyata konaklama seçenekleri bulunuyor. Otel tercih edebileceğiniz gibi ev de kiralayabiliyorsunuz. Bişkek’te yer alan Ambassador Hotel, Bishkek Boutique Hotel ve Futuro Hotel’i tercih edebilirsiniz. Hyatt Regency, Bishkek Deluxe, Hotel Onyx, Hotel Garden, Hotel Center Hotel & Apartments, Hotel Kausar, Hotel Premier, Orion Hotel, Bishkek Baikhan Hotel, Interhouse City Centre – Hostel Villa Hotel ise diğer seçenekler arasında.

Kırgızistan’a nasıl gidilir

Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’e İstanbul’dan direkt uçuşlarla yaklaşık 5 saatte ulaşım mümkün. Türk vatandaşlarından vize istemeyen Kırgızistan’a Türk Hava Yolları ve Pegasus uçuş seferleri düzenliyor. Bişkek’in 25 km kuzey batısında bulunan Manas Uluslararası Havalimanı’ndan taksi ile dilediğiniz yere ulaşabilirsiniz.

Kırgızistan’a ne zaman gidilir

Kırgızistan’da kışlar çok soğuk, yazlar ise çok sıcak geçiyor. Ülkenin dağlık yapısından oldukça etkilenen ulaşım kış boyunca büyük ölçüde durma noktasına geliyor. Mart ve nisan aylarında görülen yoğun yağmurlar nedeniyle de heyelanlar oluşabiliyor. Kırgızistan seyahati için en doğru tarihler ise, temmuz ve ekim ayları arası.

Türk tarihinin izlerini taşıyan Kırgızistan, hala gizemini koruyan Orta Asya ülkelerinden. Göğe doğru yükselen bu mistik ülkeyi keşfetmek için şimdi plan yapma zamanı.

NEDEN BİR YORUM YAZMIYORSUN?

Please enter your comment!
Please enter your name here