İsfahanİran‘ın İsfahan Eyaleti’nin yönetim merkezi ve aynı zamanda ülkenin üçüncü büyük şehri. Modern dünyanın şehirleri tahrip eden etkisi altında, dokusunu ve kimliğini kaybetmeyen İsfahan, özgün karakterini koruyabilen dünyanın en güzel şehirleri arasında.

Bir zamanlar dünyanın en büyük şehirlerinden biri olarak görülen İsfahan, Safevilerin hâkim olduğu 1050-1736 yılları arasında olduğu dönemlerde çok gelişti. Günümüzde halen geçmişteki ihtişamını koruyan şehir, geniş ağaçlıklı bulvarları, düzgün sokakları, güzel bahçeleri, özenli mimariye sahip camileri, medreseleri, tarihi kiliseleri ve çarşılarıyla İran kültürünü yakından keşfetmek isteyenler için bir kültür şehri.

Isfahan-Hakkinda-Bilgi

Tipik bir Şark şehri olan İsfahan, sahip olduğu tarihi miras ile adeta bir açık hava müzesi. Bugün İslam kültür ve medeniyetinin en güzel örnekleri olan camileri, meydanları, köprü ve sarayları ile UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan İsfahan, İran’da görülmesi gereken yerlerin başında geliyor.

İsfahan Hakkında Bilgiler

Tahran ve Meşhed’den sonra ülkenin üçüncü büyük şehri olan İsfahan, yaklaşık 4 milyon nüfusa sahip.

İran’ın 28 eyaletinden biri olan İsfahan Eyaleti, İran’ın orta kesiminde yer alıyor. Kuzeyinde Simnan, Kum ve Merkezî; güneyinde Fars; doğusunda Horasan ve Yezd; batısında Loristan, Çaharmahal ve Bahtiyari kentleri bulunuyor. Yüzölçümü ise yaklaşık 106 bin 179,5 kilometrekare.

Nüfusun yüzde 1.5’unu Ermeni ve Yahudiler oluşturuyor. Yahudiler yoğun olarak Cobare Mahallesi’nde, Ermeniler ise Culfa Mahallesi’nde ikamet ediyor. Ayrıca şehirde az da olsa Zerdüşti yaşıyor. Yahudi ve Hrıstiyanlar, mecliste milletvekilleri ile temsil ediliyor.

İsfahan, bir kültür şehri olmasının yanında, ülkenin önemli bir tarım ve sanayi merkezlerinden birisi. Her anlamda kendi kendine yeten bir metropol olan kent, ülkenin çelik, petrokimya fabrikaları, petrol rafinerileri ve tekstil üretiminin yüzde 40’ına sahip.

İsfahan Eyaletinde: 619 şehristan, 42 bahş, 79 şehr, 120 dehistan bulunuyor. Eyalete bağlı 19 şehir ise şunlar: Ardistân, Ârân ve Bidgol, Dârân, Felâvercan, Feridunşehr, Gülpayegan, Hansar, Humeynîşehr, Isfahan, Kaşan, Mubareke, Nayin, Natanz, Necefâbâd, Semirem, Şâhinşehr, Şehrıza, Tiran ve Zerrinşehr.

İsfahan, merkezi İran platosunda yer alması dolayısıyla çok sayıda ova ve dağlık bölümlerden meydana geliyor. Batı ve güney batısında Zağros sıra dağları, kuzey batıdan güney doğuya doğru uzanıyor. Deniz seviyesinden 1600 metre yükseklikteki Isfahan, Zayende Nehri kenarındaki kısımları hariç, bitki örtüsü bakımından zayıf. Necefabad, Berhar ve Kuhpâye hariç Isfahan’ın tüm yerleşimleri Zayende Nehri kenarında yer alıyor.

Isfahan’ın içinden geçen Zayende Nehri (Zayendehrud Nehri), İsfahan’ın tarihte bir cazibe merkezi olmasını sağlamış. Yerleşim alanları büyük ölçüde bu nehrin suladığı toprakların çevresinde yoğunlaşmış. Merkezi İran platosunun en önemli nehri olan Zayende Nehri, “Zendi-Rud”, “Kazan-Rud”, “Zerrin-Rud” ve “Zarineh-Rud” adlarıyla da anılıyor. 

Bahtiyari Dağlarından doğan nehir, batıdan doğuya Gavhûni Bataklığına kadar akıyor. Nehrin uzunluğu kıvrımları ile birlikte 460, kuş uçuşu ise 270 km. 20 metre ile başlayan genişliği yer yer 700 metreye kadar ulaşıyor. İsfahan merkezinde nehrin genişliği 100-300 metre arasında.

Isfahan-Hakkinda-Bilgiler

İsfahan tarihi

Tarihi, Yontma Taş Devri’ne kadar giden şehir, Medlerin yaşadığı dönemde Aspandana olarak biliniyordu. 642’de Arapların eline geçti. Selçuklu Hanedanı Tuğrul Bey, 1047’de İsfahan’ı başkent ilan etti. Torunu Melikşah devrinde şehir gelişti. Bu dönemin en ünlü eserleri olan ve şimdilerde şehrin kalbi olan İmam Meydanı’ndaki Mescid-i Cuma inşa edildi.

16. yüzyılın başında Şah İsmail tarafından Tebriz başkent olmak üzere kurulan Safevi Devleti’nin en büyük hükümdarlarından biri olan Şah Abbas (1587-1629), Safevi Devleti’ni yıkılmak tehlikesinden kurtardı ve bu dönemde şehir altında çağını yaşadı. Şah I. Abbas İsfahan’ı 1587’de başkent yaptı ve ülke çapında bir imar ve bayındırlık dönemi başlatarak, 17. yüzyılın en büyük ve en güzel kentlerinden biri olarak yeniden inşa etti.

Şah Abbas döneminde İsfahan, canlı bir sosyal hayata sahne oldu. Hızlı bir şehirleşme ve görülmemiş bir ticari zenginlik ile halkın yaşam seviyesi ve refahı arttı. İsfahan’da büyük bir saray, cami, mescit, medrese ve hastane ile hamamlar, çarşılar ve kervansaraylar inşa edildi.

100 yıldan fazla süren bu parlak dönem, 1732’de Afganlıların İran’ı işgali ile sona erdi. Başkent, önce Şiraz’a sonra da Tahran’a taşındı.

1 YORUM

  1. SAFEVÎLER İran’da 1501-1736 yılları arasında hüküm süren bir hânedandır. SAFEVÎLER’den önce İran’da İsfahan’da Akkoyunlular ondan önce de Karakoyunlular vardı onun öncesinde de Timur İmparatorluğu vardı bilgileri düzeltirseniz sevinirim saygılarımla…

NEDEN BİR YORUM YAZMIYORSUN?

Please enter your comment!
Please enter your name here