Göreme Açık Hava Müzesi, Kapadokya’nın en özel oluşumlarından. Bölge, 1985’den bu yana doğal ve kültürel varlık olarak UNESCO’nun Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor. Göreme Açık Hava Müzesi, milattan sonra dördüncü ila on üçüncü yüzyıla dek yoğun bir şekilde manastır hayatının yaşandığı bölge.

Göreme Açık Hava Müzesi, Hristiyanlık tarihinde önemli bir isim olan Kayseri Piskoposu Aziz Basil tarafından milattan sonra dördüncü yüzyılda bir dini eğitim ve düşünce merkezi olarak kurulmuş. Hristiyanlığa pek çok yenilik getiren Aziz Basil’in fikirleri ilk olarak burada öğretilmeye başlanmış. Bölgedeki manastır hayatı bin kadar sürmüş.

goreme-acikhava-muzesi-kapadokya

Göreme’de Görülecek Yerler

Kapadokya bölgesindeki vadilerin başlangıç bölümlerinde genellikle doğal aşındırmanın bir sonucu olarak büyük kaya blokları oluşumları mevcut. Göreme Açıkhava Müzesi de böyle bir vadinin hemen başlangıç kısmında kurularak çevredeki hemen her kaya bloğunun içi oyulup çeşitli amaçlarla kullanılmış. Bölgenin müzeye dönüştürülmesiyle çevre düzenlemesi yapılarak geziye uygun hale getirilmiş.

Dört bir yanı kayalara oyulmuş kiliselerle çevrili olan Kapadokya’da yaklaşık 360 oyma kilise bulunuyor. En iyi korunmuş Bizans dönemi kilise ve fresklerin yer aldığı Göreme Açık Hava Müzesi ise bölgenin baş tacı.

1. Kızlar ve Erkekler Manastırı

kizlar-erkekler-manastiri

Kızlar ve Erkekler Manastırı veya Rahibeler ve Rahipler Manastırı olarak adlandırılan yapılar, hemen müze girişinde bulunuyor. Kız öğrencilerin eğitim gördüğü, içerisinde yemekhanesi, mutfağı, şapeli, kilisesi bulunan yedi katlı büyük bir kompleks olan Kızlar Manastırı’nda, katlar birbirine tünellerle bağlanmış. Manastırın yalnızca ilk iki katı ziyarete açık.

Erkekler Manastırı ise, rahibeler manastırının hemen karşısında, erkek öğrencilerin eğitim aldığı okul. Erkekler Manastırı da yine Kızlar Manastırı ile benzer bölümlere sahip çok katlı bir yapı, ancak buranın da yalnızca giriş katı ziyarete açık.

2. Aziz Basil Şapeli

aziz-basil-sapeli-kapadokya

Aziz Basil Şapeli Göreme Açıkhava Müzesi’nin girişinde yer alıyor. Genellikle belli bir kişi için inşa edilen ve kiliseden daha küçük yapılar olan şapellerde farklı olarak mezar bölümleri de bulunuyor. Kilise girişlerinde bulunan ve asıl bölümden kolonlarla ayrılan bölüme Narteks deniyor. Aziz Basil adına inşa edilen bu şapelin, sütunlarla ayrılan narteks bölümünde önemli kişilerin gömüldüğü bir mezarlık var. Nef enine beşik tonozlu, dikdörtgen planlı ve üç apsisli olan şapel on birinci yüzyıl tarihli. Dikdörtgen nefin sol uzun yüzünde biri büyük, ikisi küçük, üç apsis bulunuyor. Sahneleri ise; ana apsiste İsa portresi, ön yüzünde Meryem ve çocuk İsa, kuzey duvarında at üzerinde Aziz Theodore, güney duvarında ise yine at üzerinde ejderle savaşan Aziz George tasviri, Aziz Demetrius ve iki azize tasviri bulunuyor.

3. Elmalı Kilise

elmali-kilise-kapadokya

Elmalı Kilise, dokuz kubbeli, dört sütunlu, kapalı haç planlı, üç apsisli bir yapı. Asıl girişi güney yönünden olan kiliseye, kuzeyden açılan bir tünel vasıtasıyla da girilebiliyor. Fazla büyük olmayan ancak gerek mimarisi gerekse süslemeleri nedeniyle bir sanat eserini andıran Elmalı Kilise’nin ilk süslemeleri, doğrudan duvara kırmızı boya ile yapılan haç ve geometrik motifler. Milattan sonra on bir ila on ikinci yüzyıla tarihlenen yapının bu ismi alması, ana apsisin hemen önündeki kubbenin içinde bulunan Mikail tasvirinin elinde tuttuğu küre şeklindeki nesnenin elmaya benzetilmesi.

4. Azize Barbara Şapeli

azize-barbara-sapeli-kapadokya

Azize Barbara Şapeli Elmalı Kilise’nin bulunduğu kaya blokunun arkasında yer alıyor. Milattan sonra on birinci yüzyıl yapısı olan Azize Barbara Şapeli duvarlarında, İkonoklastik dönem sonrası olmasına rağmen, insan figürünün bulunmadığı geometrik desenler kullanılmış. Hristiyan inancı nedeniyle babası tarafından öldürüldüğü için şehit kabul edilen Mısırlı Azize Barbara’nın adına yapılan şapel, haç planlı, iki sütunlu, batı, kuzey ve güney haç kolları beşik tonozlu, merkezi kubbeli, doğu haç kolu ve doğudaki iki köşe mekânı kubbeli.

5. Yılanlı Kilise

yilanli-kilise-kapadokya

Yılanlı Kilise’nin yapımı sırasında bir aziz ya da azizenin ölümü durumunda devam etmenin uğursuzluk getireceğine inanıldığından, oyulma işleminin yarım bırakıldığı düşünülüyor. Ününü, girişin hemen sağ duvarındaki kadın göğüslerine sahip bir erkek olarak tasvir edilen Aziz Onophrius’tan alan kilise, adını ise Aziz George’tan alıyor. Ejderha ile savaşan Aziz George tasvirinin yer aldığı kilisenin duvardaki yeşil ejderha figürü yılana benzetildiği için yılanlı kilise olarak adlandırılmış.

6. Mutfak, kiler ve yemekhane

Mutfak ve kiler bölümleri topluca yemek pişirilmeye uygun büyüklükte yapılmış bir alan. Yan yana olan mutfak, kiler ve yemekhane yapıları, birbirleriyle bağlantılı. Kiler olarak kullanılan ilk mekânda erzakları depolamak için oyuklar bulunuyor. En son bölüm olan yemekhanede ise, girişin sol tarafında 40-50 kişinin yemek yiyebileceği taştan sıra ve masa mevcut. Masanın sağ tarafında üzüm ezmek için de bir şırahane bulunuyor.

7. Karanlık Kilise

Karanlık Kilise, korunaklı bir girişe sahip ve ancak bir tünelden geçilerek varılabilen bir kilise. Zor ulaşımı sayesinde çok az tahrip olan on birinci yüzyıl tarihli kilise, Kapadokya bölgesinin bugüne dek en iyi korunmuş kilisesi olarak kabul ediliyor. Ayrıca kilisenin içi çok küçük bir pencereden hafif bir ışık aldığından, fresk boyaları tüm canlılığını korumuş. Zaten Karanlık Kilise denmesinin de nedeni de az ışık alması.

8. Azize Catherine Şapeli

azize-catherine-sapeli-kapadokya

Azize Catherine Şapeli Karanlık Kilise ile Çarıklı Kilise arasında yer alıyor. On birinci yüzyıl tarihli şapeli Anna isimli bir Hristiyan bağışçının yaptırmış olduğu düşünülüyor. Hem narteksi, hem de naosu serbest haç planıyla yapılan şapelin, merkezinde kubbe bulunuyor. Haç kolları beşik tonozlu, apsis templonlu olan Azize Catherina’da on bir mezar bulunuyor. Figürlerin yalnızca naos kısmında görüldüğü şapelin pandantifleri kabartma geometrik şekillerle süslenmiş. Sahneler: Deesis, Gregory, Basil, John Chrysostom, Aziz George, Aziz Theodore, Azize Catherine ve diğer aziz tasvirleri.

9. Çarıklı Kilise

carikli-kilise-kapadokya

Çarıklı Kilise, adını Hz. İsa’nın göğe yükselişinin resmedildiği freskin altında bulunan ayak izlerinden almış. İki sütunlu ve dört kubbeli olan bu kilise, çapraz tonozlu, üç apsisli ve iki sütunlu. Elmalı ve Karanlık Kilise’ye benzeyen Çarıklı, Hz. İsa’nın çarmıha gerilişi ve çarmıhtan alınış sahneleriyle farklılık gösteriyor. Figürleri büyük ve uzun olan kilise on iki ila on üçüncü yüzyıl tarihli.

10. Tokalı Kilise

Tokalı Kilise, Göreme Açık Hava Müzesi’nin hemen dışında yer alan ve bölgenin en büyük kilisesi unvanına sahip kilise yapısı. Bugüne dek göreceğiniz en duru güzelliğe sahip Meryem Ana freskine sahip olan Tokalı Kilise, onuncu yüzyılda inşa edilmiş.

Buradaki geziniz 1,5 ile 3 saat arasında sürebilir. 30 TL olan giriş ücretiyle, müzenin dışında olmasına rağmen, Tokalı Kilise de bu biletle gezilebiliyor. Yalnızca Karanlık Kilise için ek giriş ücreti alınıyor.

Adres: Müze Yolu, Göreme, Nevşehir
E-posta: iktm50@kulturturizm.gov.tr
Tel: +90 (384) 213 42 60
Ziyaret günleri ve saatleri:
Nisan-Ekim ayları arasında 08.00-19.00
Kasım-Mart ayları arasında 08.00-17.00
Tatil günü yok, dini bayramlarda 13.00’a kadar kapalı.
Giriş ücreti: 30 TL, Müzekart geçerli.
E-bilet almak için tıklayın.

Göreme Açık Hava Müzesi, Göreme’nin merkezine iki, Çavuşin ve Ortahisar’a üç kilometre uzaklıkta yer alıyor. Nevşehir’e on üç, Ürgüp’e de altı kilometre mesafede bulunan Göreme Açık Hava Müzesi’ne ulaşım, tüm Kapadokya bölgesinden karayolu ile oldukça kolay.

2 YORUMLAR

NEDEN BİR YORUM YAZMIYORSUN?

Please enter your comment!
Please enter your name here