Estergon Kalesi (Esztergomi Várszínház), Budapeşte‘nin 60 kilometre kuzey batısında ve Tuna Nehri kıyısında yer alıyor. Budapeşte gezilecek yerleri tamamladığınızda, türküler yakılan, Türk tarihi bakımından oldukça önemli olan bu güzel yapıyı ziyaret edin.

Macaristan sınırları içinde olan ve Tuna Nehri’ni tepeden gören Estergon Kalesi, on iki-on üçüncü yüzyıllarda yapılmış ve 1241’deki Moğol istilasına kadar Macar Krallığı’nın idari ve dini merkezi olmuş bir yapı. Bu yönüyle Macar tarihinde de özel bir yeri bulunan kale, elli yıldan fazla Osmanlı hâkimiyetinde kalmış.

estergon-kalesi

Kale, Budapeşte’den Tuna Nehri boyunca Szentendre ve Visegrád’ı geçtiğinizde, şahane manzaralar eşliğinde ulaşabileceğiniz Estergon (Esztergom) kentinde yer alıyor. Macaristan’ın eski başkenti olan şehir, kalenin haricinde pek çok tarihi yapıyı da barındırıyor.

Estergon Kalesinin tarihi

Tuna Nehri kıyısında, başkent Budapeşte’nin 43.3 kilometre kuzeybatısına düşen Estergon, Komârom Yönetim Birimi’nin sınırları içerisinde. 1950’lerden sonra hızlı bir endüstrileşme sürecine giren kent, günümüzde Estergon Kalesi başta olmak üzere 1828’de yapılan katedral Estergon Bazilikası ile turistik bir bölge konumunda.

estergon-kalesi-macaristan

Tuna Havzası’nda askeri ve ticari açıdan önemli bir noktada bulunan ve Roma döneminde kurulan Estergon şehri, on ila on ikinci yüzyıllar arasında Macar Krallığı’nın başkentlik yapmış. Kral IV. Bella’nın başkenti Budin’e taşımasından sonra bile önemini yitirmeyen kentin Türklerle tanışması 1526’da Budin’i alan Kanuni Sultan Süleyman döneminde gerçekleşiyor.

Kanuni’nin Viyana üzerine yürüyüşü sırasında kale savaşılmadan sunulmuş olsa da, 1531’de bölgede etkin olmak isteyen Habsburglar tarafından kale tekrar ele geçirilir. 1543’ten sonra Osmanlı ve Avusturya arasında el değiştiren kale, 1606’da imzalanan Zitvatorok Antlaşması ile Osmanlı topraklarına katılır.

Yenilgiyle biten İkinci Viyana Seferi’nden sonra Avusturya güçleri tarafından kuşatılan kale Osmanlılar tarafından teslim edilerek Estergon’da 140 yıl süren Osmanlı egemenliğini sona erer. Kent 1867’de ise Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’na bağlanır.

estergon-bazilikasi

Estergon Kalesi’nde görülecek şeyler

İçi kadar tepesinden izlenen Tuna Nehri manzarasıyla büyüleyici olan Estergon Kalesi, Türk ve Macar tarihi açısından ayrı bir yere sahip. Girişi, avlusu ve surlarıyla on ikinci yüzyıldan bu yana tarihe tanıklık eden kalenin üzeri camla örtülmüş temellerini görebiliyorsunuz. Kalenin en tepesine çıktığınızda ise, karşılaşacağınız Tuna Nehri manzarası ve Slovakya toprakları, gerçekten inanılmaz.

Osmanlı zırhları, kılıçları ve tüfeklerine dek pek çok tarihi anıyı simgeleyen objeleri bulabileceğiniz Savaş Müzesi de kalenin içerisinde, ancak bu bölümde fotoğraf çekmek yasak. Estergon Kalesi’nin en güzel fotoğraf karelerini yakalamak için yapılacak en doğru şey Slovakya’nın sınır kenti Štúrovo’ya geçmek. Buradan inanılmaz bir Tuna ve kale manzarası göreceğinize emin olun. İki ülkeyi birbirine bağlayan Mária Valéria Köprüsü ile karşıya geçebilir, buradan da güzel kareler yakalayabilirsiniz.

Biri yürüyüş diğeri rehberli tur bileti olmak üzere iki tür biletle gezebileceğiniz Estergon Kalesi’nde yürüyüş bileti alırsanız, yalnızca ana açık alanı, kalıntıların olduğu mahzeni ve silah salonunu görüyorsunuz. Diğer yandan, yaklaşık bir saat süren rehberli tura katıldığınızda ise kalenin diğer bölümlerini de gezme imkânınız var.

macaristan-estergon-kalesi

Estergon Türküsü’nün hikâyesi

Estergon Türküsü, 1595 yılında Osmanlıların kaleyi teslim etmek zorunda kalması üzerine yazılmış, içli bir türkü.

Kanuni Sultan Süleyman’ın 1543’teki fethinden yaklaşık elli yıl sonra Leh, Çek ve İtalyanlardan oluşan 80 bin kişilik haçlı ordusu tarafından kuşatıldığında, Estergon Kalesi’nde yalnızca beş bin Türk askeri bulunuyordu. Hiçbir şekilde yardım alma ihtimali bulunmayan kale muhafızı Kara Ali Bey’in “Biz Rumeli gazileriyiz; kelle verir kale vermeyiz!” sözüyle kuşatma uzadı.

Kuşatmanın uzaması düşman askerlerini yöneten kumandanların kendi yönetimlerindeki askerleri kırbaçlamaya başlaması üzerine Kara Ali Bey, “Şu mel’un kumandan yere düşürülürse kâfir askerlerinin hepsi geri dönecektir. Kim onu vurursa kendisine dilediği verilecektir!” dedi. Bu söz üzerine bir asker düşman kumandanı öldürürdü ancak Estergon Kalesi kumandanı Kara Ali Bey de şehit oldu.

Kalede kıtlık ve susuzluğun başlaması ve yeniçerilerin ayaklanmasıyla kale düştü. Aralarında Anadolu Beylerbeyi Lala Mehmet Paşa’nın da bulunduğu esirler Tuna Nehri’ndeki gemilere bindirilerek Vişegrad‘a götürüldüler. Bu acıyı nesilden nesile aktaran Estergon Türküsü böyle doğdu.

Estergon Kalesi subaşı durak
Kemirir içimi bir sinsi firak
Gönül yâr peşinde yâr ondan ırak 

Akma Tuna akma ben bir dertliyim
Yâr peşinde koşar kara bahtlıyım 

Estergon Kalesi subaşı hisar
Baykuşlar çağrışır bülbüller susar
Kâfir bayrağını burcuna asar

Akma Tuna akma ben bir dertliyim
Bu ateşle yanar kara bahtlıyım 

Estergon Kalesi subaşı kale
Göklere ser çekmiş burçları hele
Biz böyle kaleyi vermezdik ele 

Akma Tuna akma ben bir dertliyim
Estergon’u vermiş kara bahtlıyım.

Pes etmeyen, baş vezirlik ve kumandanlık görevine tayin edilen Lala Mehmet Paşa, kalenin elden çıkışından on yıl sonra bir kez daha Estergon’u kuşattı ve ele geçirdi. Bu tarihten itibaren 78 yıl daha Osmanlı hudut boylarının müdafaa eden Estergon Kalesi, 1683’te tamamen Türk egemenliğinden çıktı.

estergon-bazilikasi-freskleri

Adres: H-2500 Esztergom, Szent István tér 1. Hungary
www.varmegom.hu
Ziyaret saatleri: 1 Kasım ve 1 Mart arası, 10.00-16.00
1 Nisan ve 31 Aralık arası 10:00 – 18:00, Pazartesileri kapalı
Estergon Kalesi giriş ücreti: Kişi başı biletler HUF 1700 olmakla birlikte, grup turları ve diğer seçenekler için ziyaretçi linkine göz atabilirsiniz.

Estergon Kalesi’ne nasıl gidilir

Estergon Kalesi’nde tarihin izini sürmek isterseniz, Nyugati Tren İstasyonu’ndan kalkan trenlerle, yaklaşık bir buçuk saatte; Árpád Köprüsü’nden kalkan otobüslerle de aynı sürede Estergon’da olabilirsiniz. Her iki türlü de şahane bir manzaranın size eşlik edeceğini unutmayın.

Estergon şehrine gelmişken, dilerseniz Tuna Nehri üzerindeki köprüden Slovakya’ya da geçebilirsiniz. Yine yakınlardaki Estergon Bazilikası’nı görebilir, Visegrad Kasabası’ndaki Visegrad Kalesini gezebilirsiniz. Visegrad’ın ardından şirin bir kasaba olan Szentendre’ye devam edebilirsiniz.

PAYLAŞ
Önceki makaleAnkara Gezi Rehberi
Sonraki makaleKuşadası Gezilecek Yerler
Seyahat Yazarı, Blogger. “Yolda olmak” duygusuna âşık birisi. Aslında veteriner hekim, bilgi yönetimi okudu, marka yönetimi üzerine MBA yaptı. 14 yıl çalıştığı şirketiyle yolları ayrılınca, hayallerinin peşine düşüp, uzak masal ülkesi Yeni Zelanda’ya gitti. 22 ay boyunca Okyanusya ve egzotik Asya ülkelerinde seyahat etti.

2 YORUMLAR

NEDEN BİR YORUM YAZMIYORSUN?

Please enter your comment!
Please enter your name here