Dünya üzerindeki ilk yerleşim yerleri olan ve halen yaşam alanı olarak kullanılan şehirleri biliyor musunuz? Bu tarihi kentler geçmişe ışık tutarken günümüze de uyum sağlayarak çağları birleştiriyor. Dünyanın en eski şehirlerinin çoğunluğu Ortadoğu ve Akdeniz coğrafyasında yer alıyor. Medeniyetlerin beşiği ülkemizden de bir şehir ilk en eski şehirlerin ilk yirmi listesinde yer alıyor.

Dünya’nın Hâlâ Yaşanılan En Eski Şehirleri

20Varanasi, Hindistan

Varanasi, Hindistan

Hindistan yeryüzünde ayrı bir ülkeden çok apayrı bir gezegen sanki. Milattan önce 1.000 yılında yerleşik hayatın başladığı şehir Ganj nehrinin batı kıyısında yer alıyor. Benares de olarak bilinen Varanasi Hindular ve Budistler için önemli bir kutsal kent. Efsaneye göre Hindu tanrısı Lord Shiva tarafından 5,000 yıl önce kurulan şehir, binlerce yıldır ibadet için ülkenin her yanından gelenleri ağırlıyor.

19Cadiz, İspanya

Cadiz, İspanya

İspanya’nın batı ucunda, Endülüs bölgesinde, Atlas Okyanusu kıyısında yer alan şehirde, yerleşik hayat milattan önce 1,100 yılında başlıyor. 18. Yüzyıldan itibaren İspanyol donanmasına ev sahipliği yapan şehir Fenikeliler tarafından küçük bir ticaret merkezi olarak kurulup  milattan önce 500 yılında Kartacalıların eline geçiyor. Keşifler çağında Rönesans’ı deneyimlemeden önce Romalıların ve Emevilerin denetimi altına giren şehir halen bütün bu farklı kültürlerin izlerini taşıyor.

18Thebai, Yunanistan

Thebai, Greece

Burası, antik çağlarda Atina’nın kuzeybatısındaki Boeotia bölgesinde kurulan bir şehir devleti. Şehir, milattan önce 1,400 yılında yerleşik hayata geçiyor. Kent, Yunan mitolojisinde de önemli bir yere sahip. Eski Yunan efsanelerine göre Thebai kentinin kurucusu Fenikeli Kadmos’tur. Tanrıların kralı Zeus boğa kılığına girerek Kadmos’un kız kardeşi Europa’yı kaçırır. Kız kardeşini aramak için yollara düşen Kadmos, Delfi kahinleri’ne akıl danışır. Kahinler ona yolda karşısına çıkacak olan bir ineğin peşine takılmasını, inek nereye çökerse orada bir kent kurmasını söyler. Onların sözüne uyan Kadmos sonunda Boeotia’ya varır ve orada Thebai Kalesi Kadmeia’yı kurar.

17Larnaka, Kıbrıs

Larnaka, Kıbrıs adasının güneydoğusunda bulunuyor. Kent MÖ 14. Yüzyılda Fenikeliler tarafından “Kition” adıyla kuruluyor. Çeşitli depremlerden zarar gören şehrin Orta Çağ’da limanı çamurla dolmuş. Bunun üzerine şehrin biraz güneyinde kalan yeni deniz kıyısına da yerleşim yapılmış. 19. yüzyılda adanın en büyük ve en önemli limanı ve ticari merkezi idi. Günümüzde, Palmiye ağaçlarının dizili olduğu sahil şeridiyle bilinen şehir, arkeolojik alanları ve sayısız plajıyla ziyaretçileri kendine çekiyor.

16Atina, Yunanistan

Atina, Yunanistan

Batı uygarlığının beşiği ve demokrasinin doğum yeri olan Atina’nın mirası halen günümüzü şekillendiriyor. Milattan önce 14. Yüzyılda yerleşik hayatın başladığı şehirde Yunan, Roma, Bizans ve Osmanlı anıtları bir arada bulunuyor. Şehir günümüzde Avrupa’nın popüler turistik noktalarından biri.

15Belh, Afganistan

Belh, Afganistan

Araplar tarafından “Şehirlerin Annesi” olarak adlandırılan Belh MÖ 1,500 yılında kuruluyor. Kuzey Afganistan’da yer alan şehir MÖ 2,500-1,900 yılları arasında, Pers ve Med imparatorluklarının yükselişiyle en şaşalı dönemini yaşıyor. Günümüzde ise bölgenin pamuk endüstrisinin merkezi.

14Kerkük, Irak

Kirkuk, Iraq

Bağdat’ın 236 km kuzeyinde yer alan Kerkük, Asurluların başkenti Arafa’nın üzerine kurulu. MÖ 2.200 yılında kurulan şehirde 5,000 yıllık kalenin kalıntıları halen görülebiliyor. Stratejik ve coğrafik önemi nedeniyle şehir,Asur imparatorluğu, Babil ve Med imparatorlukları için adeta bir savaş meydanıydı. Kent günümüzde Irak petrol endüstrisinin ana karargahı.

13Erbil, Irak

Erbil, Iraq

Kerkük’ün kuzeyinde bir zamanlar Asurlular, Persler, Sasaniler, Araplar ve Osmanlılar tarafından yönetilen Erbil kenti bulunuyor. İpek Yolu’nun ana duraklarından biri olan Erbil, özellikle 12.-15. Yüzyıllarda önemli bir ticaret merkezi. Yerden 26 metre yükselen antik kalesi halen yerinde duruyor.

12Sur, Lübnan

Sur, Lebanon

Heredot’un söylediğine göre şehir milattan önce 2,750 yılında kuruluyor. Lübnan’ın Akdeniz kıyısında yer alan tarihi liman kenti 1984 yılından beri UNESCO Dünya Mirasları Listesi’nde yer alıyor. Şehrin Roman Hipodromu özellikle ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.

11Kudüs, İsrail

Jarusalem, Israel

Kudüs, Ortadoğu’da bulunan Dünya’nın en eski şehirlerinden. Üç semavi din olan Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam için kutsal olan kent MÖ 2,800 yılında kuruluyor. Tarihi boyunca şehir 23 kez kuşatma altına alınıyor, 52 defa saldırıya uğruyor, 44 kere ele geçiriliyor ve 2 kere yok ediliyor.

10Beyrut, Lübnan

Beirut, Lebanon

Lübnan’ın başkenti, kültürel, yönetimsel ve ekonomik merkezi olan Beyrut’un tarihi 5,000 yıl önceye dayanıyor. MÖ 3,000 yılında kurulan şehirde yapılan kazılar Fenike uygarlığından, Helenistik dönemden, Roma İmparatorluğundan, Araplardan ve Osmanlılardan kalan izleri ortaya çıkarıyor. Lübnan İç Savaşı sona erdiğinden beri şehir canlı bir turizm merkezi.

9Gaziantep, Türkiye

Gaziantep, Turkey

Gaziantep’te bulunan bir antik kent Dülük, Türkiye’nin hâlâ yaşanılan en eski kenti. Güneydoğu Anadolu bölgesinde yer alan Gaziantep’in tarihi Hititlere kadar uzanıyor. Şehir MÖ 3,650 yılında kuruluyor. Bu kentte Bakır Çağı’ndan kalma eserlere ve bilinen en eski matemetik işlemlerine rastlanmıştır. Dülük, tarih boyunca sırayla Hititler, Medler, Asurlular, Persler ve Büyük İskender arasında el değiştirip durmuş. Tam olarak ne zaman yapıldığı bilinememekle birlikte 6. Yüzyılda Bizanslılar tarafından onarılan Gaziantep kalesi şehir merkezinde yer alıyor. Kalenin içinde Roma dönemine ait mozaikleri de bulunuyor.

8Filibe, Bulgaristan

Plovdiv, Bulgaria

Bulgaristan’daki en büyük ikinci şehir olan Filibe MÖ 4,000 yılında kuruluyor. Başta bir Trak yerleşimi olarak kuruluna şehir daha sonra önemli bir Roma yerleşkesi haline geliyor. Bizans ve Osmanlı yönetiminden de geçen Filibe sonunda Bulgaristan’ın bir parçası oluyor. Şehir, Roma mimarili tiyatro ve Osmanlı hamamlarıyla bir kültür merkezi.

7Sayda, Lübnan

Sidon, Lebanon

Antik Çağda önemli bir Fenike şehri olan Sayda, Lübnan’ın başkenti Beyrut’un güneyinde, Akdeniz sahilinde yer alıyor.  Şehrin MÖ 4,000 yılından beri yaşam alanı olduğu biliniyor.

6Feyyum, Mısır

Fayoum, Egypt

Feyyum, Kahire’nin güneybatısında MÖ 4,000 yılında kuruluyor. Antik krokodilopolis kentinin bir kısmını kapsayan şehirde günümüzde çeşitli geniş pazar alanları, camiler ve hamamlar yer alıyor. Lehin ve Havara piramitleri de şehrin yakınında bulunuyor.

5Susa, İran

Susa, Iran

Eskiçağda Şuşan adıyla, Elam Devleti’nin başkenti olan Susa MÖ 4,200 yılında kuruluyor. Daha sonra Asur, Achaemenid, Pers ve Sasani imparatorluklarının yönetimine giren şehirde günümüzde yaklaşık 65,000 kişi yaşıyor.

4Şam, Suriye

Damascus, Syria

MÖ 4,300 yılında kurulduğuna inanılan Şam Suriye’nin başkenti. Aramilerin gelmesiyle önemli bir yerleşim yeri halini alıyor. Şehrin günümüzde de kullandığı su ağının atası olan kanallar ağı onlardan kalma. Büyük İskender tarafından da fethedilen şehir o zamandan sonra Roma, Arap ve Osmanlı hakimiyetine giriyor.

3Halep, Suriye

Aleppo, Syria

Tarihi MÖ 4,300 yılına dayanan Halep, MÖ 800 yılına kadar Hititlerin kontrolünde kalıyor. Şehir daha sonra sırasıyla Asurlular, Yunanlılar ve Perslerin eline geçiyor. Daha sonra Roma İmparatorluğu tarafından işgal edilen şehir, Bizans ve Arap egemenliğine de giriyor. Haçlı seferlerinde kuşatıldıktan sonra Moğol ve Osmanlı İmparatorluğu şehirde hüküm sürüyor.

2Biblos, Lübnan

Byblos, Lebanon

Biblos, Lübnan’ın Beyrut kentinin kuzeyinde yer alan antik bir Fenike liman kenti. Şu anki Arapça adı Jbail olan kentin tarihinin kesin olarak bilinmemekle birlikte 7000 yıl öncesine kadar uzanıyor. Şehir, bir zamanlar Gubla ve daha sonraları da Gebal olarak anılıyor. Biblos şehirden papirüs ithal eden Yunanlıların taktığı isim. Şehrin görülecek yerlerinin başında Fenike tapınakları, Biblos kalesi, 12. Yüzyılda Haçlı Seferleri sırasında inşa edilen Vaftizci Yahya kilisesi ve Ortaçağ’dan kalma şehir surları geliyor.

1Eriha, Filistin

Jericho, Palestinian

Eriha, MÖ 9,000 yılından beri aralıksız olarak yerleşimin sürdüğü bir şehir. Arkeologların 11,000 yıl öncesinden 20 yerleşimi gün ışığına çıkardığı şehir Ürdün Nehri’nin yanında yer alıyor. Nehrin batı kıyısındaki şehirde günümüzde yaklaşık 20,000 kişi yaşıyor.

Türkiye’nin hâlâ yaşanılan en eski kentleri arasına yer alan Dülük (Gaziantep) dışında sırasıyla Harran ve Van da listeye giriyor. Dünyanın hala yaşanılan en eski şehirleri hakkında detaylı bilgi almak için Wikipedia sayfalarına göz atın.

16 YORUMLAR

  1. Oldukça ilginç ve bilgilendirici bir liste olmuş, adını daha önce hiç bilmediğim şehirlerin bilgilerini keyifle okudum.

  2. Türkiye’den birden fazla şehir gösterilebilir aslında. Mesela Mersin’in Tarsus ilçesi 7000 yıllık bir geçmişe sahip. İlk kanalizasyon sistemi,Türkiye’de ilk elektrik üretimi, peygamber Hz.Danyal kabri, ipek yolu kazı alanı, kiliseler … daha neler neler.

  3. Elinize sağlık güzel bir liste olmuş; fakat bazı hatalar var. Onları düzelterek insanlara daha sağlıklı bilgi ulaştırmış oluruz . Filibe’deki tiyatro, amfitiyatro degildir. Roma mimarili bir tiyatrodur. Amfitiyatro olarak Kolezyum’u ornek gosterebilirim. Amfi Yunan (Grek) mimarisinde cift tarafli ikili veya yansima gibi anlamlar tasimaktadir. Bu tip mimari amfi degildir. Mesela bir Grek tapinak mimarisi vardir. Prostylos olarak geçer. Prostylosun arka cephesinden de sutun dizisi ile girisi varsa bu tapinak amfi prostylos planli bir Grek tapinagi olarak nitelendirilir. Bu tarz tiyatro yapilarina antik tiyatro demek daha dogru olacaktir. Ayrica Thebes kentini tanittiginiz fotoğraf Atina Akropolisine aittir.

  4. MARDINDE M.O.2000 YILINDA GUNES TANRICASI TAPINAGONIN TAVANI 1.TON TASLARI YANYANA DIZILMIS KUM CIMETO TOPRAK YOK DIREK YOK 40 M.KARE TAVAN OYLE DURUYOR

    • Göbeklitepe tapınak, şehir olmadığından listeye giremiyor ve henüz hakkında fazla bir bilgi yok maalesef.

NEDEN BİR YORUM YAZMIYORSUN?

Please enter your comment!
Please enter your name here