Geçmişte İstanbul için en önemli içme suyu kaynağı olan Belgrad Ormanı hem Bizans hem de Osmanlı döneminde kentin su ihtiyacını karşılıyordu.

İstanbullular için önem kazanması 16. yüzyılın başlarına rastlayan Belgrad Ormanı’nın ismi 1521’de 10. Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman zamanına kadar uzanıyor. Belgrad Seferi’nden dönerken İstanbul’a beraberinde çok sayıda Sırp savaş tutsağı getiren Kanuni, tutsakları orman içindeki Bizans’tan kalma eski Ayvat Köyü’ne yerleştirdi. Belgrad Köyü olarak anılmaya başlanan köyün yanı sıra zamanla köyü çevreleyen geniş yeşil alan da Belgrad Ormanı adını aldı.

Belgrad-Ormani-Ismi

Su varlığı bakımından da oldukça zengin bir coğrafyası olan Belgrad Ormanı, irili ufaklı pek çok çaya ev sahipliği yapıyor. 1554’ten itibaren Kanuni dönemi saray mimarlarından olan Sinan’a, orman içindeki eski su yapılarını onarma ve gerek orman içinde gerekse orman dışında yeni su yapıları inşa etme görevi verildi. İstanbul’da günümüze ulaşan su kemeri, bent ve havuzların bir bölümü bu dönemde yapıldı.

Orman sınırları içindeki bu akarsulardan bazılarının önünde bir kısmı Osmanlı döneminde olmak üzere, farklı noktalara dağılmış toplam 6 adet tarihî bent bulunuyor. Günümüzde İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü‘nün idari sınırları içinde kalan Belgrad Ormanı, 1956’de bir mesire ve piknik alanı olarak düzenlenerek halka açıldı ve İstanbulluların kullanımına sunuldu.

Orman ve temiz su arasındaki bağın Kanuni zamanında anlaşıldığı Belgrad Ormanı dâhilindeki su kaynaklarını ve su yapılarını koruma altına almak için ilk kez önlemler alınmaya başlandı. 16 ve 18. yüzyılda su kaynaklarını gözeten koruma tedbirleri ile Belgrad Ormanı da kısmen korunabildi. Özellikle 18. yüzyılın sonlarında İstanbul’un artan nüfusuna temiz içme suyu sağlayabilmek amacıyla Belgrad Ormanı içinde, yeni bentler yapıldı.

Belgrad-Ormaninin-Ismi

Belgrad Ormanı barındırdığı orman köylülerinin yanı sıra, İstanbullu gayrimüslimler için de önemli bir sayfiye yeri oldu. Avrupalı tüccar ve gezginlerin kişisel yazışmalarında sıklıkla söz ettikleri Belgrad Ormanı tarih boyunca ciddi bir yangın geçirdi.

Ancak ne yazık ki, 1822’de 3 bin hektarlık bir alana yayılan Belgrad Ormanı’nın denetimsiz ağaç kesimleri nedeniyle orman alanının 1840’larda 12 bin hektara, 1870’lerde ise 7 bin 500 hektara indiği biliniyor. Cumhuriyet’in ilanından sonra koruma altına alınan Belgrad Ormanı’ndan daha işlevsel yararlanmak amacıyla bentler çevresine piknik alanları oluşturuldu ve orman bir eğlence-dinlence alanı olarak, İstanbullulara hizmet vermeye başladı. Belgrad Ormanı günümüzde hâlen bir rekreasyon sahası, temiz su kaynağı ve baltalık olarak hizmet vermeyi sürdürüyor.

NEDEN BİR YORUM YAZMIYORSUN?

Please enter your comment!
Please enter your name here