Kızılırmak’ın iki yakasına kurulmuş, biri taş diğeri asma dört köprü ile birbirine bağlanan ve Nevşehir’in doğusunda yer alan Avanos, Kapadokya bölgesinin en önemli turistik merkezlerinden biri.

Çanakçılık ve halıcılık gibi el sanatlarının geliştiği, yüzyıllar boyu sahip olduğu üzüm bağlarıyla şarapçılığın yapıldığı, birer doğa harikası olan eşsiz peri bacaları, vadileri ve yeraltı şehirleri, kiliseleri, tarihi anıtları ve tümülüsleri, Selçuklu-Osmanlı eserleri ve güvercinlikleriyle gibi zengin ve çeşitli turizm değerlerine sahip. Avanos, Kapadokya’nın el sanatları ve alışveriş merkezi olarak biliniyor.

Avanos Gezi Rehberi

Avanos Gezi Rehberi

Eti, Hitit, Med, Frig, Pers, Asur, Roma, Kapadokya Krallığı, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı uygarlıklarının yerleşim yeri olan Avanos, en az 4000 yıl öncesine kadar uzanan tarihiyle Kapadokya bölgesinde önemli bir yere sahip. Avanos’un ismi Hititlerde Zuwinasa, Asurlularda Nenansa, Bizanslılarda Venessa, Selçuklularda Evenüz, Osmanlıda Enes, Uvenez, Evenez, Avanoz olarak söylenirken, zamanla Avanos’a dönüşmüş.

Selçuklu döneminde Avanos ismine kaynaklık eden Evenuz kelimesi ayrıştırıldığında mutfak eşyaları anlamına gelen “Evani”den çanak, çömlek yapılan yer anlamına gelen “Evenüz”den türetildiği anlaşılıyor. Avanos’un doğudan batıya ortadan ikiye ayıran ve Hititlerin Marassantia, Bizansın ise Halys olarak adlandırdığı Kızılırmak’ın iki tarafı, taşkınlara engel olmak için rıhtımla çevrilmiş.

Acanos, Kizilirmak

Sonraki yıllarda Kırşehir’e, ardından Nevşehir’e bağlanan ilçe, Kızılırmak’ın kuzeyinde yer alan bölümüyle Avanos’un eski yerleşimi. Karşı taraf ise, pazar yeri ve az sayıda işyerinin bulunduğu, daha çok ikamet amaçlı yerleşimin hâkim olduğu bir bölge.

Dağa yaslanmış olması nedeniyle, dar ve dolambaçlı sokaklara sahip olan ilçenin yapıları malzeme olarak, Avanos civarında bulunan taş ocaklarından elde edilen “kisir” taşından yapılmış. Evlerin çoğundaki taş ve ahşaplardaki ince işçilik dikkat ise çekici.

Avanos Gezilecek Yerler

Nevşehir, Niğde, Aksaray ve Kayseri illeri arasında yer alan, 3. jeolojik zaman sonu ile 4. zaman başlarına kadar faaliyet gösteren Erciyes ve Hasan Dağlarının volkan tüflerinden meydana gelen vadiler, Zelve, Dervent, Güllü Dere, Kızılçukur ve Dere Yamanlı vadilerini oluşturmuş.

Binlerce yıl boyunca yağmur ve kar suları, seller, rüzgâr, sıcaklık farkları ve arazi yapısı gibi pek çok faktörün toprağı aşınması ile oluşan vadiler ve peri bacaları, bölgedeki eşsiz doğa harikalarını meydana getirmiş.

1. Zelve Vadisi

Bölgedeki peri bacası oluşumlarının en yoğun olduğu Zelve, üç vadiden meydana geliyor. Ondan fazla kaya oyma kilisenin bulunduğu vadi, onuncu yüzyıllarda Hristiyanlık için de çok önemli bir bölge olmuş. 1952 yılına kadar yerleşim yeri olarak kullanılan Zelve, günümüzde Kapadokya bölgesinin en önemli kiliselerine ev sahipliği yapıyor.

2. Paşabağ

Avanos Gezilecek Yerler, Pasabag

Paşabağı, Kapadokya’nın dünyaca bilinen simgesi olan tipik ikili ve üçlü şapkalı peri bacalarının en yoğun olduğu bölge. Peri bacası oluşum aşamalarını gözlemlemeye de imkân sağlayan Paşabağ, Hristiyanlık için oldukça önemli bir keşiş olan Simeon’un inzivaya çekildiği ve kendi adına yapılmış şapeli ile de ünlü.

3. Çavuşin Köyü

Cavusin Köyü Avanos-Gezi-RehberiBölgenin kayalara oyulmuş en eski yerleşimlerinden biri olan Çavuşin, Kapadokya’nın en ünlü vadileri olan Kızılçukur ve Güllüdere Vadilerine ev sahipliği yapıyor.

Bu vadilerde yer alan 12 kilise Vaftizci Yahya Kilisesi etrafında toplanmış bulunuyor. Hristiyan papazları için oldukça önemli olan Çavuşin, gün batımı manzarasıyla da ünlü.

4. Özkonak Yeraltı Şehri

Yeraltı şehirlerinin fazlalığı ile bilinen Kapadokya’da, Kaymaklı ve Derinkuyu Yeraltı Şehirleri’nden farklı olarak katlar arası haberleşmenin sağlandığı Özkonak Yeraltı Şehri, havalandırma sistemiyle öne çıkıyor. Diğerlerinde yer alamayan bir özellik de düşman saldırısına karşı alınmış olan sıra dışı yöntemler.

5. Güllüdere Kilisesi

Beşinci ve altıncı yüzyıllara ait olan Güllüdere Kilisesi, Güllüdere Vadisi’nin en soldaki kolunda yer alıyor. Dik bir yamaç üzerinde bulunan yapı, dikdörtgen planlı, düz tavanlı ve tek apsisli  olup ikonoklastik döneme ait.

Avanos Gezilecek Yerler, Kapadokya

İlçe sınırları içinde yer alan ve yılın dört mevsimi birçok ziyaretçi ağırlayan vadiler ve vadi bölgesinin içinde yer alan kiliseler, medeniyetler beşiği Anadolu’nun dünya mirasına sunduğu en güzel örnekler.

Sultan Abdülhamit döneminde uzunluğu 151 m olan ve 1900 yılında hizmete açılan Taş Köprü, toplam 11 ayak üzerine oturtulmuş. Tahta Köprü ise, 1973 yılında, 180 m uzunluğunda, yalnızca yaya yürüyüşü için demir ayaklar üstüne ahşaptan yapılmış.

Avanos Gezisi

Avanos’un kuruluşuyla ilgili bilinen en yakın dönem olan Selçuklu dönemine ait ilk ve en önemli eser, 1202 yılında dönemin sultanı Alaaddin Keykubat adına yaptırılan Alaaddin Cami. Ortasından Kızılırmak’ın geçtiği ilçenin iki yakasın birbirine bağlayan iki de köprü bulunuyor.

Çanakçılık

Avanos jeolojik özelliklerinden dolayı Hititlerden bu yana çarklarla yapılan çanak ve çömleklerle seramik sanatının kavimden kavme, babadan oğula geçerek günümüze kadar gelmesini sağlayan özel bir coğrafya. Türkiye’nin en uzun nehri olan Kızılırmak, suladığı tüflü ve killi topraklarla adına yakışır tatlı bir kızıllığa bürünüyor.

Acanos çömlek

Avanos dağlarından ve Kızılırmak yataklarındaki bu yumuşak ve yağlı-killi topraklar elenip iyice yoğrularak çamur haline getiriliyor. Çark adı verilen ve ayakla döndürülen tezgâhlarda maharetle şekillendiriliyor. İşlik denilen atölyelerde üretilen çanaklar önce güneşte, sonra gölgede kurutularak, saman ve talaşla yakılan fırınlarda 800 ile 1200 derece sıcaklık aralığında özenle pişiriliyor. Yemek kapları, su testileri, kışlık yiyecek saklamak için çömlek ve küplerin haricinde her biri birer sanat eseri olan ürünler de yaratılıyor.

Avanos’ta bir ata yadigârı olan çanakçılık mesleğini sürdürerek geleneksel yöntemlerle çalışan 50 civarında işlik bulunuyor. Çoğunluğu doğal kaya oyma mağaralardan oluşan işlikler, daha çok Avanos merkezinde yoğunlaşmış olup yerli ve yabancı turistler için önemli bir ilgi odağı.

Avanos Gezi Turu

Halıcılık

Günümüzde kaya oyma dükkânlarda Avanos ve Kapadokya bölgesi başta olmak üzere, tüm Anadolu’dan getirilen en güzel el dokuması halılar, tüm yerli ve yabancı turistlerin başlıca ziyaret mekânları. Avanos ve çevresinden yüzyıllar boyunca dağlardan toplanan otlardan elde edilen kök boyaların kullanılmasıyla dokunan halılar, bir el sanatı olma özelliğiyle evlerde icra edilmiş. Genellikle kırmızı ve sarı renklerin hâkim olduğu, her biri birer kültürel değer olan halılar, Avanos ekonomisinde de önemli potansiyele sahip.

Bağcılık

Kapadokya bölgesinde bağcılık ve şarapçılık peri bacaları kadar ünlü. Kiliselere, konaklara adını veren, yapıların üzerine resimlenen üzümler, sofralık olarak kullandığı gibi, mağaralarda, kaya oyma doğal depolarda saklanarak şarap üretiminde kullanılıyor. Avanos’un yamaçlarına doğru yayılan bağlarda yetişen üzümlerin şeker oranı yüksek olduğundan, özellikle el yapımı Kapadokya şarapları dünyanın her yerinde çok popüler.

NEDEN BİR YORUM YAZMIYORSUN?

Please enter your comment!
Please enter your name here